Nhức đầu gây bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có những nguyên nhân nguy hiểm như bướu óc, chảy máu trong óc, viêm các xoang quanh mũi, sưng màng óc, viêm động mạch thái dương (bệnh này có thể gây mù)... Ba bệnh nhức đầu sau đây hay xảy ra nhất và được xem là lành tính:

1. Nhức đầu gây ra bởi tình trạng căng thẳng (tension headache):

Đây là bệnh nhức đầu thường hay bị nhất, xảy ra khi có sự căng thẳng tinh thần hoặc thể xác. Người bị chứng nhức đầu này thấy nhức nặng trước trán và ở ra cả 2 bên vùng phía sau đầu và cổ, khiến có cảm tưởng như bị vòng đai siết nặng quanh đầu. Nhức đầu thường khó chịu hơn vào buổi chiều và tối. Cổ và vai cũng hay bị nhức mỏi. Có người bị nhức đầu căng thẳng kinh niên, năm này sang năm khác.

2. Nhức một bên đầu (migraine headache):

nhức đầu migraine là bệnh nhức giật dữ dội một bên đầu, thường buồn nôn, hay ói mửa, sợ ánh sáng và sợ tiếng động. Trung bình cứ 11 người, lại có 1 người bị bệnh nhức đầu migraine. Phụ nữ bị nhức đầu migraine nhiều gấp 3 lần đàn ông. Một số người trước khi bị cơn nhức đầu migraine, có những triệu chứng báo hiệu như thấy những lằn sáng khác lạ nhấp nháy, hoặc thấy các điểm sáng hình thù, màu sắc khác nhau. Có người thấy mọi vật chung quanh như chỉ còn một nữa, hay cảm thấy ánh sáng, nhất là ánh sáng mặt trời, có vẻ chói chang hơn bình thường.

3. Nhức đầu hàng loạt (Cluster headache):

Loại nhức đầu này gần như chỉ xảy ra ở phái nam. Bệnh gây đau dữ dội một bên đầu liên tiếp trong nhiều tuần, sau đó đột nhiên biến mất, 6 đến 12 tháng sau, lại trở lại tấn công người bệnh. Người bệnh bị nghẹt mũi, chảy nước mắt, nước mũi bên bị nhức đầu.

Bạn nên đến các trung tâm y tế chuyên khoa để làm bác sĩ chẩn đoán chính xác được bệnh. Khi đi khám bệnh, để giúp Bác Sĩ tìm ra nguyên nhân gây nhức đầu, người bệnh cần kể bệnh mạch lạc, theo thứ tự thời gian, những điểm sau đây: Bị nhức đầu từ hồi nào? Bao lâu cơn nhức đầu xảy ra một lần? Cơn nhức đầu kéo dài bao lâu? nhức đầu hay xảy ra trong trường hợp nào? Đau đích xác ở đâu (hai bên hay một bên đầu) và lan truyền đi đâu? Nhức đầu như thế nào? Các triệu chứng đi kèm khi bị nhức đầu? Đã làm gì cho bớt nhức? Ban đêm có hay bị mất ngủ không? Hàng ngày ngồi làm việc như thế nào trong thời gian bao lâu?

Theo thống kê chưa đầy đủ một nửa bệnh nhân đến gặp bác sĩ vì bị chứng nhức đầu.

Đây không chỉ là chứng bệnh gây sự khó chịu, mà còn là một trong các tín hiệu báo động mạnh mẽ nhất của cơ thể khi đã có dấu hiệu "quá tải" cả về thể lực và tinh thần.

Thủ phạm

Nhức đầu là triệu chứng của nhiều loại bệnh khác nhau, có bệnh không nặng và bệnh cần cấp cứu. Theo PGS TS Nguyễn Hữu Đức – Đại học Y Dược TP HCM, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến chứng nhức đầu, trong đó có nguyên nhân nội sọ như bị u não, viêm màng não, co thắt mạch máu não đưa đến nhức nửa đầu. Nhức đầu cũng có thể bắt nguồn từ nguyên nhân tại chỗ như tai - mũi - họng, răng hàm mặt, mắt, xương khớp. Ngoài ra, còn có nguyên nhân toàn thân, bao gồm rất nhiều bệnh nội khoa, thậm chí do tăng huyết áp hoặc bị táo bón. Nguyên nhân nhiễm trùng hoặc ngộ độc. Một nguyên nhân không thể không nhắc đến đó là nguyên nhân tâm lý do làm việc căng thẳng, xung đột với cấp trên, cạnh tranh giữa đồng nghiệp, thất bại trong công việc, xung đột trong gia đình, mất mát tài sản...

Các trường hợp nhức đầu sau đây có thể được xem là bệnh nặng và bệnh nhân cần cảnh giác. Đó là nhức đầu xảy ra đột ngột khi bệnh nhân gắng sức (gặp trong xuất huyết não), có thêm những bất thường về thần kinh như yếu liệt chi, thay đổi tính tình (u não, tai biến mạch máu não...), đau ngày càng tăng và dữ dội (u não, ápxe não, xuất huyết màng não...), co giật (u não), có bất thường về nhiệt độ cơ thể, mạch (viêm màng não, máu tụ trong não cấp tính...). Trong trường hợp này, bệnh nhân cần được nhập viện nhanh nhất.

Phương pháp điều trị

90% trường hợp nhức đầu là lành tính. Số lượng bệnh nhân nhức đầu đến khám cấp cứu (nhức đầu thứ phát) chỉ chiếm 4%. Theo đại diện Trung tâm y tế cao cấp Hanoi Medicare, thông thường, người bệnh gặp phải những cơn đau đầu bất chợt có thể tự mua thuốc để trị bệnh. Các thuốc thông thường được sử dụng chủ yếu là các thuốc giảm đau chống viêm không steroid (thuốc giảm đau nhóm NAID). Tuy nhiên, ngay cả trong nhóm này, người bệnh cũng chỉ nên dùng thuốc giảm đau bậc 1 được đề xuất bởi Tổ chức Y tế thế giới. Điển hình và phổ biến của nhóm này là thuốc paracetamol, aspirin hoặc một thuốc chống viêm không steroid để trị nhức đầu.

Khi sử dụng thuốc, cần phải chú ý đến liều lượng. Đối với người lớn, liều thông thường của Paracetamol không nên quá 3 g/ngày (mỗi lần 500 - 1.000 mg, 3 lần/ngày). Người cao tuổi nên dùng liều thấp hơn do chức năng gan kém. Thời gian dùng Paracetamol không quá 10 ngày ở người lớn hoặc quá 5 ngày ở trẻ em. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể tự làm giảm bớt cơn nhức đầu bằng cách đắp khăn lạnh, tắm hơi, xoa bóp bấm huyệt hay thư giãn...

Tuy nhiên, theo TS BS Hoàng Thị Dung - Chủ tịch Trung tâm y tế cao cấp Hanoi Medicare, sau khi dùng thuốc giảm đau, nếu tình trạng nhức đầu không cải thiện hoặc tái phát, người bệnh nên đến bác sĩ để được tư vấn và khám chữa bệnh.

 Tự tham khảo cách chữa:

Đau đầu do ngoại cảm là do lục dâm xâm nhập làm tắc kinh mạch, khí huyết nghịch

loạn gây đau đầu. có thể chia làm 2 nguyên nhân chính là ngoại cảm và nội thương

Ngoại cảm:

Ngoại cảm thường do Phong hàn, phong nhiệt phong thấp xâm nhập gây bệnh

1.Nhức đầu  phong hàn

Triệu chứng: Đau đầu đau xuống gáy cổ, hay lấy khăn bịt đầu, sợ lạnh ngạt mũi, chảy

nước mũi, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phự khẩn

Pháp trị: Bổ khí tán hàn 

Châm cứu: Bách hội, Thiên ứng, Phong trì, Phong mô, Ngoại quan

2.  Nhức đầu Phong nhiệt

Triệu chứng : Đầu đau căng, nặng thì đau như búa bổ, sốt sợ gió, mặt và mắt đỏ, khát nước, tiểu tiện vàng, đại tiện bí, rêu vàng mỏng, mạch phù sác

Pháp trị: Sơ phong thanh nhiệt

Châm cứu:  Thiên ứng, Bách hội, Hợp cốc, Phong môn, Ngoại quan

3. Nhức đầu Phong thấp:

Triệu chứng : Đầu đau như bị bó lại, đau như dùi, người nặng, hông bụng đầy, chán ăn, lưỡi nhạt, rêu trắng cáu, mạch nhu

Pháp trị: Trừ phong thấp

Châm cứu: Thiên ứng, bách hội, hợp cốc, phong môn, ngoại quan

Bệnh phát mùa hè,

Người nóng có mồ hôi, buồn bực là thử thấp giao trung dùng “hương nhu ẩm” bỏ Biển đậu gia Hoắc hương, Thạch hộc, Màn kinh, Lá sen

Nội thương

1. Nhức đầu Huyết hư:

Triệu chứng thường do ốm lâu, chính khí hư yếu, mất huyết quá nhiều, trung khí bất túc, thanh dương không thăng, dinh huyết hư suy không cung cấp lên não gây nên

Triệu chứng: Đau đầu, chóng mặt, đau ê ẩm, mệt đau tăng, hồi hộp mất ngủ, tinh thần mệt mỏi, yếu sức, ăn uống kém.

Pháp trị: Bổ dưỡng khí huyết

Bát trân thang gia giảm

Châm cứu: Bách hội, Nội quan, Huyết hải, Tam âm giao, Thiên ứng

2. Nhức đầu Do can tạng

Gồm  có can dương thượng cang, can khí thượng nghịch, can hoả vượng

Đau từng cơn nhấm nhói, đau căng đầu, đầu đau vào lúc sáng sớm hoặc suốt cả buổi sáng, lúc ngủ dậy, lúc phát lúc ngừng, thường có cả hiện tượng đầu nặng chân nhẹ và hoa mắt sợ sáng nhân vật không tỏ, chúng mặt hoa mắt, đau nhiều vùng thái dương, gặp khi cáu giận đột ngột thì bệnh tăng, ngủ không yên, phiền táo, dễ cáu giận, sườn trướng đau, mỏi từ vai, ù tai, mắt đỏ miệng khô, mạch huyền, huyền tế sác, lưỡi đỏ, rêu vàng mỏng, có chiều hướng bị cao huyết áp.,

Chứng Can dương thượng cang là dưới hư trên thực, hư dương bốc lên đầu, đầu đau và trướng hơi nhẹ

Pháp trị: Bình can tiềm dương.

Âm hư gia: Sinh địa, kỉ tử,

Hoặc dùng bài Minh trí thang hoặc Câu đằng tán

Can hoả vượng đau đầu kịch liệt, mắt đỏ, miệng đắng, đau sườn, tiểu tiện vàng, đại tiện táo, mạch huyền sác, hợp với bài Long đởm tả can thang

Châm cứu: Thiên ứng , Thái xung, Hành gian, Nội quan

3. Nhức đầu Do uất đờm:

Triệu chứng: Đầu luôn căng, Mặt mày sây sẩy, ngực tức bụng đầy, nôn mửa ra đờm, dãi, rêu lưỡi trắng nhờn nếu rêu trắng chuyển sang vàng là thấp đờm hoá nhiệt, mạch huyền hoạt

Pháp trị: Kiện tỳ tiêu đờm

Châm cứu: Thiên ứng, Phong long, Túc tam lý

Tham khảo: Thiên ma bán hạ thang

4. Nhức đầu Do huyết ứ

 Triệu chứng: Đau liên miên không khỏi, điểm đau cố định, có lúc đau như dùi đâm, Lưỡi có đám ứ đỏ, mạch sác

Phỏp: Huyết phủ trục ứ

 Nếu ngực sườn đầy trướng ợ hơi gia hương phụ

Châm cứu: Thiên ứng, Huyết hải, Thái xung

7. Nhức đầu Do khí hư :

Triệu chứng: Đau đầu âm ỉ, liên miên, làm việc quá sức thì đau tăng, người mệt, ăn kém, thiểu khí, mạch tế vô lực

- Đau nhức đầu nhiều về buổi sáng hoặc khi mới ngủ dậy, buổi chiều nhẹ dần, có cảm giác long óc, tinh thần mỏi mệt, ăn kém, mạch hư.

Các vị trên sắc với 1.800ml nước, lọc bỏ bó lấy 250ml. Uống ấm chia đều 5 lần, uống trong ngày.  

   Tham khảo thêm về bệnh đau đầu, các bài thuốc, vị thuốc chữa bệnh đau đầu, nhức đầu